Konta i subkonta w ZUS
Każdy ubezpieczony w ZUS posiada swoje indywidualne konto. W ramach indywidualnego konta dla osób, które są członkami otwartego funduszu emerytalnego (OFE) albo urodziły się po 31 grudnia 1968 r. i nie przystąpiły do OFE, ZUS prowadzi subkonto. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. nie mogą być członkami OFE i tym samym nie posiadają subkonta w ZUS. OFE obowiązkowe było dla osób urodzonych po 1968 r. a dobrowolne dla osób urodzonych pomiędzy 1 stycznia 1949 r. a 31 grudnia 1968 r.
Masz pytania? Skontaktuj się z prawnikiem spadkowym!
Ubezpieczony ma subkonto w ZUS i nie jest członkiem OFE – możliwości
Osoby, które nie są członkami OFE, powinny złożyć do ZUS pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych istniejących między ubezpieczonym a małżonkiem. Mogą również wskazać imiennie jedną lub więcej osób uprawnionych do otrzymania środków po śmierci ubezpieczonego. Jeśli tego nie zrobią, to środki z subkonta wejdą w skład spadku.
Podział środków w ZUS i OFE
Środki zgromadzone na subkoncie w ZUS i OFE podlegają podziałowi m.in. w razie śmierci. W przypadku śmierci są wypłacane osobom wskazanym przez zmarłego lub spadkobiercom. Połowa środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS i OFE w okresie trwania wspólności majątkowej przekazywana jest na subkonto i rachunek w OFE małżonka. Pozostała część dzielona jest pomiędzy osoby wskazane przez niego za życia, a w przypadku ich braku środki te wchodzą w skład spadku.
Wypłata gwarantowana
ZUS informuje emeryta, który: nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat albo do dnia poprzedzającego osiągnięcie tego wieku miał ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej, posiadał subkonto i nie pobiera okresowej emerytury kapitałowej o możliwości wskazania imiennie jednej lub kilku osób fizycznych jako osób uposażonych, na rzecz których ma nastąpić po śmierci emeryta wypłata jednorazowego świadczenia pieniężnego.
Osoba uposażona, zgodnie z dyspozycją emeryta, nabywa prawo do całości albo części wypłaty gwarantowanej, jeżeli śmierć emeryta pobierającego emeryturę, nastąpiła w okresie trzech lat od miesiąca, od którego po raz pierwszy wypłacono emeryturę.
Brak wskazania osoby uposażonej oznacza wskazanie jako osoby uposażonej małżonka, o ile w chwili śmierci emeryta pozostawał z nim we wspólności majątkowej, a w pozostałych przypadkach wypłata gwarantowana wchodzi w skład spadku. Jeżeli emeryt wskazał kilka osób uposażonych, a nie oznaczył ich udziału w wypłacie gwarantowanej, uważa się, że udziały tych osób są równe. Emeryt może w każdym czasie zmienić poprzednią dyspozycję, wskazując inne osoby uposażone, jak również oznaczając w inny sposób udział wskazanych osób w wypłacie gwarantowanej, albo odwołać poprzednią dyspozycję, nie wskazując żadnych innych osób. Wskazanie osoby uposażonej staje się bezskuteczne, jeżeli osoba ta zmarła przed śmiercią emeryta. W takim przypadku udział, który był przeznaczony dla zmarłej osoby uposażonej, przypada w równych częściach pozostałym osobom uposażonym, chyba że emeryt zadysponuje tym udziałem w inny sposób.
Masz pytania? Skontaktuj się z prawnikiem spadkowym!
Najczęściej zadawane pytania prawnikom
Czy środki zgromadzone w ZUS podlegają dziedziczeniu?
Nie wszystkie środki zgromadzone w ZUS podlegają dziedziczeniu. Dziedziczeniu mogą podlegać środki zapisane na subkoncie ZUS oraz środki zgromadzone w OFE. Środki znajdujące się na podstawowym koncie emerytalnym w ZUS co do zasady nie są dziedziczone.
Jak sprawdzić, czy zmarły posiadał subkonto w ZUS?
Informację można uzyskać bezpośrednio w ZUS. Osoby uprawnione lub spadkobiercy mogą zwrócić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji dotyczących środków zgromadzonych przez zmarłego na subkoncie.
Kto otrzyma środki z subkonta ZUS po śmierci ubezpieczonego?
W pierwszej kolejności uwzględniana jest dyspozycja zmarłego. Jeśli wskazał on osoby uprawnione do otrzymania środków, ZUS wypłaci im należne kwoty. W przypadku braku takiego wskazania środki mogą wejść do masy spadkowej i zostać podzielone pomiędzy spadkobierców.
Czy małżonek zawsze dziedziczy środki zgromadzone w ZUS?
Jeżeli między małżonkami istniała ustawowa wspólność majątkowa, część środków zgromadzonych w czasie jej trwania podlega przekazaniu na subkonto lub rachunek emerytalny małżonka. Pozostała część jest dzielona zgodnie z dyspozycją zmarłego lub zasadami dziedziczenia.
Czy trzeba przeprowadzić postępowanie spadkowe, aby otrzymać środki z subkonta ZUS?
Nie zawsze. Jeśli zmarły wskazał osoby uprawnione do otrzymania środków, wypłata następuje poza postępowaniem spadkowym. Postępowanie spadkowe będzie konieczne wtedy, gdy środki weszły do spadku.
Jakie dokumenty są potrzebne do wypłaty środków z ZUS po śmierci bliskiej osoby?
Najczęściej wymagane są: akt zgonu, dokument tożsamości osoby uprawnionej, wniosek o wypłatę środków i w przypadku spadkobierców dokument potwierdzający nabycie spadku, np. postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia.
Jak długo trwa wypłata środków z subkonta ZUS?
Czas oczekiwania zależy od kompletności dokumentacji i okoliczności sprawy. W przypadku osób wskazanych przez zmarłego procedura jest zazwyczaj krótsza niż w sytuacji, gdy konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie postępowania spadkowego.
