Zapewnienie spadkowe, to oświadczenie złożone w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku przez jednego ze spadkobierców zawierające informację dla sądu spadku, czy oprócz osoby składającej zapewnienie spadkowe są inne osoby, które są lub mogą być spadkobiercami. W zapewnieniu spadkowym informuje się także sąd, czy zmarły pozostawił po sobie testament lub testamenty.
Ważne, by w zapewnieniu spadkowym poinformować sąd o wszystkich osobach, które mogą być spokrewnione lub w inny sposób powiązane ze spadkodawcą, nawet gdy naszym zdaniem niekoniecznie będą one uprawnienie do dziedziczenia. To sąd ostatecznie, na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów, rozstrzygnie, kto zostanie uznany spadkobiercą w postanowieniu kończącym sprawę.
Jak złożyć zapewnienie spadkowe?
Zapewnienie spadkowe składa się ustnie do protokołu na rozprawie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Przepis nie przewiduje złożenia zapewnienia w formie pisemnej jako odrębnego pisma procesowego lub jako załącznik do protokołu.
W rzeczywistości złożenie zapewnienia jest dość proste, ponieważ polega na odpowiadaniu na pytania sądu. Pytania dotyczą poszczególnych grup spadkobierców: małżonka zmarłego, jego dzieci biologicznych i przysposobionych, rodziców, rodzeństwa i ich dzieci.
W dalszej kolejności sąd zapyta o ewentualne testamenty zmarłego, a także, czy osoba składająca zapewnienie składała oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym, jeśli znajduje się w kręgu spadkobierców.
Czy wszyscy uczestnicy postępowania muszą złożyć zapewnienie spadkowe?
Dla sądu wystarczające jest, gdy zapewnienie spadkowe złoży tylko jeden ze spadkobierców, ale mogą to zrobić także pozostali spadkobiercy, którzy zgłosili się do postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Czy złożenie zapewnienia jest obowiązkowe?
Złożenie zapewnienia spadkowego nie jest obowiązkiem spadkobiercy, lecz jego uprawnieniem. Niezłożenie zapewnienia spadkowego odniesie tylko taki skutek, że sąd będzie ustalał krąg spadkobierców na podstawie innych, niż zapewnienie spadkowe, środków. Przykładem takiego środka jest wezwanie spadkobierców przez zamieszczenie ogłoszenia.
Jakie są konsekwencje podania nieprawdy w zapewnieniu spadkowym?
Zapewnienie spadkowe jest dowodem o takiej samej wadze jak zeznania, dlatego należy zawrzeć w nim wyłącznie informacje prawdziwe według naszej najlepszej wiedzy. Złożenie nieprawdziwego zapewnienia jest karalne, tak samo jak złożenie fałszywych zeznań i jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 8 lat, o czym sędzia informuje przed odebraniem zapewnienia.
Choć brzmi to może strasznie, to w istocie ukaranie zdarza się niezwykle rzadko, zaś celem tego ostrzeżenia jest osiągnięcie jak najbardziej szczerego i wiarygodnego zapewnienia spadkowego.
Czy warto złożyć zapewnienie spadkowe?
Zdecydowanie tak, zwłaszcza jeśli jesteśmy wnioskodawcą w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku i mamy wiedzę o spadkobiercach zmarłego, ale także o jego dalszej rodzinie, jeśli jego najbliżsi nie dożyli otwarcia spadku. Inne środki, których może użyć sąd, gdy żaden ze spadkobierców nie zdecyduje się na złożenie zapewnienia mogą wiązać się z dodatkowymi kosztami (jak np. koszty wezwania spadkobierców przez ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym).
Czy zapewnienie spadkowe kończy sprawę?
Niekoniecznie. Mimo złożenia zapewnień, zwłaszcza jeśli są dość skąpe, sąd może zdecydować o wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie. Jeśli natomiast w wyniku odebrania zapewnień sąd ustali inne osoby, które powinny wziąć udział w sprawie, wezwie także je, by się ustosunkowały do wniosku i stawiły w sądzie.
